De Liga is een mensenrecht

06 mei 2010

       

De Liga is een mensenrecht

'Vlaanderen dreigt een onbewoond eiland te worden in het wereldbrede veld van de mensenrechten', stellen Rik Torfs, Dirk Voorhoof e.a. Ze vragen dat de Vlaamse regering de Liga voor Mensenrechten blijft subsidiëren.

Het stilvallen van de activiteiten van de Vlaamse Liga is noodlottig voor de zaak van de mensenrechten in Vlaanderen

Mensenrechten zijn universeel en vormen het fundament van iedere rechtsstaat. Mensenrechten zijn vooral belangrijk als hefboom en richtsnoer, voor de meest kwetsbare personen en groepen in onze samenleving. Zowel hier als elders. Daarom zijn er in veel landen organisaties actief die zich inzetten voor de verdediging van de mensenrechten en voor een zo breed mogelijke toepassing van die rechten. Als mensenrechten worden geschonden, staan die organisaties op de bres om die schendingen aan te klagen en/of ongedaan te maken. Er zijn landen waar die organisaties geen voet aan de grond krijgen of zelf ronduit worden verboden en waar hun aanhangers worden vervolgd.

Landen waar mensenrechtenorganisaties worden gerespecteerd en in hun werking worden aangemoedigd en ondersteund, zijn democratische bakens in een wereld waar de universele gelijkwaardigheid van iedere mens nog lang niet overal is verworven als een evidente grondwaarde.

Meestal dragen die organisaties, aangesloten bij de Internationale Federatie van Mensenrechtenverenigingen, de fiere naam van Liga voor Mensenrechten. Ook in Vlaanderen bestaat sinds jaar en dag een Liga voor Mensenrechten. Die Vlaamse Liga werd opgericht in 1979 als Vlaamse erfgenaam van de Belgische Liga van de Mensenrechten, reeds opgericht in 1901, die in de beste verstandhouding werd uitgesplitst om de twee autonome mensenrechtenliga's in België in eigen culturele bedding meer tot bloei te laten komen.

De Vlaamse Liga heeft haar geloofwaardigheid en haar slagkracht steeds proberen te realiseren door haar onafhankelijkheid ten aanzien van ieder machtsinstituut en door het opbouwen van deskundigheid. Dit kan natuurlijk niet zonder de nodige financiële middelen. Zonder die middelen kunnen geen medewerkers worden tewerkgesteld die tijd en ruimte krijgen om dossiers voor te bereiden, opzoekingswerk te doen, publicaties te verzorgen en contacten te leggen in binnen- en buitenland.

Om niet afhankelijk te zijn van drukkingsgroepen en van politieke bewegingen, hebben de bestuurders van de Liga een beroep gedaan op de eigen Vlaamse overheid voor het verkrijgen van essentiële bestaansmiddelen.

De voorbije jaren kon de Liga rekenen op subsidies als een, door de overheid erkende, sociaal-culturele beweging.

Niet te bescheiden

De Liga heeft getracht die welgekomen steun oordeelkundig aan te wenden voor het realiseren van haar doelstellingen. De Liga moet daarbij niet te bescheiden zijn in het voorleggen van haar palmares. Met relatief beperkte middelen heeft de Liga gewogen op de totstandkoming van wetten en besluiten die de situatie van de mensenrechten in ons land gevoelig hebben vooruitgeholpen. We denken aan de basiswet op de rechtspositie van gedetineerden, de regelgeving inzake geïnterneerden, de jeugdbeschermingswetten, de wetten inzake de bijzondere opsporingsmethoden, de antiterrorismewetgeving, de antidiscriminatiewet, de antiracismewet, de wet inzake bewakingscamera's, en zo meer. Soms waren de teksten van overheid en parlement zo bekritiseerbaar dat de Liga zich verplicht zag gebruik te maken van haar klachtrecht en een beroep te doen op hogere rechtsmachten om corrigerend in te grijpen. Dat gebeurde met wisselend succes. Reparatiewetten bleven niet uit en de bezwaren en het optreden van de Liga vonden weerklank in brede kring. Ook wordt het gewaardeerd dat de Liga meer en meer als waakhond optreedt waar de persoonlijke levenssfeer dreigt in het gedrang te komen.

Creativiteit, graag

De sterke werking van de Liga en het positieve impact van die werking op het beleid worden volmondig erkend. Ook door de overheidsadministratie die het gebruik van overheidsmiddelen door de Liga moest evalueren. Die administratie en de Vlaamse minister van Cultuur oordeelden evenwel dat de Liga niet of niet voldoende paste binnen de werkingsvoorwaarden voor een te subsidiëren sociaal-culturele beweging. Meer zelfs, de Liga verdiende wel steun maar niet in het kader van de administratie van de Vlaamse Cultuur. Gevolg: de subsidiekraan gaat dicht en de Liga mag zich voorbereiden op het ontruimen van haar lokalen en het in opzegging plaatsen van haar beperkte staf tegen het einde van dit jaar.

Hier dreigt onrecht te ontstaan. Opmerkingen en suggesties zijn welkom - alles kan beter - maar het stilvallen van de activiteiten van de Vlaamse Liga voor Mensenrechten is noodlottig voor de zaak van de mensenrechten in Vlaanderen.

De Liga vecht de beslissing van de minister noodgedwongen aan voor de Raad van State wegens gebreken in de motivatie van haar beslissing, maar een politieke beslissing wordt best gecorrigeerd door een nieuwe politieke beslissing.

Wij doen een beroep op de Vlaamse minister-president, de Vlaamse regering en het Vlaams Parlement om op een creatieve manier het voortbestaan van de Vlaamse Liga voor Mensenrechten veilig te stellen. In het wereldbrede veld van de mensenrechten mag Vlaanderen geen onbewoond eiland zijn... Kortom, de Liga voor Mensenrechten moet blijven bestaan.

 

Rik Torfs (hoogleraar kerkelijk recht, KULeuven), Rik Pinxten (voorzitter Humanistisch-Vrijzinnige Vereniging), Dirk Voorhoof (hoogleraar mediarecht, UGent), Paul de Hert (voorzitter onderzoeksgroep fundamentele rechten en constitutionalisme VUB), Sonja Snacken (hoogleraar, vakgroep criminologie VUB), Jenneke Christiaens (hoogleraar, vakgroep criminologie UGent), Eva Brems (hoofddocent Mensenrechten UGent), Caroline Copers (Algemeen Secretaris Vlaams ABVV), Freddy Evers (Magistratuur & Maatschappij), Anne Van Lancker (voorzitter Vluchtelingenwerk Vlaanderen), Benoît Vander Meerschen (voorzitter Ligue des droits de l'Homme)

 

Dit opiniestuk is verschenen in De Morgen – de gedachten op 04/05/10.

Reageer

Reacties worden gemodereerd. Onaanvaardbare inhoud wordt niet gepubliceerd.

Nieuwsbrief

Lees hier onze laatste nieuwsbrief en blijf op de hoogte van alle interessante mensenrechtenweetjes.
Schrijf je in en ontvang de nieuwsbrief viermaal per jaar gratis in je mailbox.