Resultaten van onze poll "Hoe ver wil jij gaan in het bestrijden van Covid19?"

24 april 2020

       

Jullie vulden massaal onze poll in, we klokten af op maar liefst 1213 deelnemers. Het bleek dan ook uit jullie opmerkingen dat we een gevoelige snaar hebben geraakt. Velen merkten op blij te zijn dat hun mening werd gevraagd. In de crisissfeer van de laatste weken, leek dat nogal verloren te gaan. In ieder geval bedankt om jullie inzichten met ons te delen. Hieronder delen we de meest opvallende resultaten van onze bevraging.

1) Er is weinig enthousiasme voor een track-and-trace app

Onze poll bevestigde wat ook Universiteit Antwerpen al had aangetoond: er is weinig enthousiasme te vinden voor het gebruik van een track-and-trace app in de exit strategie.  

Slechts 6% geeft aan geen enkel probleem te hebben met een zogenaamde corona-app. Zo goed als de helft van alle ondervraagden weigert de corona-app te gebruiken. De andere helft van de ondervraagden wil zo’n app alleen maar overwegen als daar voorwaarden aangekoppeld zijn. Deze zijn: het tijdelijke gebruik van de app, de zekerheid dat de gegevens niet opgeslagen worden in een centrale databank en de garantie dat de gegeven volstrekt anoniem en vergrendeld opgeslagen worden.

Meningen over de contact tracing app in de huidige fase van de epidemie

6.03
6.37
36.29
1.32
49.29
  • Geen probleem mee
  • Ik overweeg het als het tijdelijk is
  • Ik overweeg het als het tijdelijk is, de gegevens niet in een centrale databank komen en de gegevens anoniem en versleuteld worden opgeslagen
  • Ik overweeg het onder andere omstandigheden
  • Ik weiger

Meningen over de contact tracing app in de staart van de epidemie

6.26
4.5
32.93
1.32
54.99
  • Geen probleem mee
  • Ik overweeg het als het tijdelijk is
  • Ik overweeg het als het tijdelijk is, de gegevens niet in een centrale databank komen en de gegevens anoniem en versleuteld worden opgeslagen
  • Ik overweeg het onder andere omstandigheden
  • Ik weiger

Daarnaast hebben een aantal mensen doorgegeven welke voorwaarden er nog gesteld moeten worden aan zo’n app. Zo wil men zekerheid dat de app enkel en alleen voor het opvolgen van de epidemie gebruikt wordt, dat er geen misbruik wordt gemaakt van gegevens en ze ook niet gebruikt kunnen worden door andere overheden. Mensen willen ook onafhankelijk toezicht op het gebruik van de app en willen dat de broncode van de app openbaar wordt gemaakt.

Tenslotte blijkt ook uit de bevraging dat er veel bezorgdheid is rond de inclusiviteit van de corona-app. Want wat met mensen met een functiebeperking of ouderen die geen smartphone hebben? Kunnen we personen in financiële moeilijkheden voorzien van een smartphone met de juiste technologie om ook gebruik te maken van de app? Mensen gaven aan dat dit belangrijke vragen zijn aangezien iedereen recht heeft op dezelfde bescherming indien men die wil.

2) Mensen voelen ook weinig voor een gezondheidsapp

Een gezondheidsapp is een app naar Chinees voorbeeld waarmee onze gezondheid wordt gemonitord en we enkel toegang krijgen tot bepaalde diensten indien we een goede gezondheid kunnen aantonen. Ook dit soort apps wordt niet breed gesmaakt.

Bijna de helft van de deelnemers gaf aan dat dit simpelweg niet kan in een democratische samenleving. Indien men dit toch wil invoeren, is er grote overeenstemming dat dit op vrijwillige basis zal moeten gebeuren (36%). Slechts een dikke 7% heeft hier helemaal geen probleem mee.

Meningen over het gebruik van een gezondheidsapp in de huidige fase van de epidemie

7.68
10.98
9
27.77
44.57
  • Geen probleem mee
  • Geen probleem mee indien dit een tijdelijke maatregel blijft
  • Geen probleem mee indien dit vrijwillig is
  • Geen probleem mee indien dit een tijdelijke én vrijwillige maatregel is
  • Dit kan niet in een democratische rechtsstaat

Meningen over het gebruik van een gezondheidsapp in de staart van de epidemie

7.57
7.79
9.66
26.45
48.53
  • Geen probleem mee
  • Geen probleem mee indien dit een tijdelijke maatregel blijft
  • Geen probleem mee indien dit vrijwillig is
  • Geen probleem mee indien dit een tijdelijke én vrijwillige maatregel is
  • Dit kan niet in een democratische rechtsstaat

3) De helft van de ondervraagden spreekt zich uit tegen het verzamelen van telecomgegevens

Sinds het begin van de uitbraak van Covid19 in België analyseren de Belgische overheden de bewegingen van de bevolking aan de hand van geanonimiseerde en gegroepeerde telecomgegevens. Met deze gegevens kan men ook brandhaarden van het virus in kaart brengen en mogelijk zelfs mensen waarschuwen indien ze een infectierijke zone binnen of buiten gaan.

Uit onze bevraging blijkt dat ook hier weinig draagvlak voor is. Voor de huidige fase van deze epidemie geeft net geen 50% aan dat dit onder geen enkele omstandigheid door de beugel kan. Voor de volgende fase van de epidemie stijgt dat percentage zelfs naar 55%.

Meningen over het gebruik van telecomgegevens in de huidige fase van de epidemie

6.26
19.54
24.37
49.83
  • Geen probleem mee
  • Dit is toegestaan als het tijdelijk blijft (enkel tijdens de Covid19-epidemie)
  • Ok voor mij als dit tijdelijk is en de data anoniem en geaggregeerd blijven
  • Ik weiger

Meningen over het gebruik van telecomgegevens in de staart van de epidemie

6.26
14.82
23.16
55.76
  • Geen probleem mee
  • Dit is toegestaan als het tijdelijk blijft (enkel tijdens de Covid19-epidemie)
  • Ok voor mij als dit tijdelijk is en de data anoniem en geaggregeerd blijven
  • Ik weiger

4) De algemene quarantaine begint lastig te worden

Hoewel de meerderheid de verplichte quarantaine als noodzakelijk ziet in de eerste en tweede fase van de epidemie, zien we dat het verplicht thuisblijven zwaar begint door te wegen. In de staart van de epidemie wil 85% terug uit zijn kot kunnen komen.

Meningen over de verplichte quarantaine bij de start van de epidemie

11.86
18.33
69.81
  • Geen probleem mee
  • Dit is toegestaan als het tijdelijk is
  • De maatregel gaat te ver

Meningen over de verplichte quarantaine in de huidige fase van de epidemie

12.29
59.82
16.25
11.64
  • Geen probleem mee
  • Dit is toegestaan zolang het een tijdelijke maatregel is
  • De maatregel was nodig maar nu niet meer
  • De maatregel gaat te ver

Meningen over de algemene quarantaine in de staart van de epidemie

14.93
60.48
24.59
  • Geen probleem mee
  • Tijdelijke maatregel moet opgeheven worden
  • De maatregel gaat sowieso te ver

5) Mensen willen elkaar weer kunnen ontmoeten – op een veilige manier

We zien een groeiende weerstand tegen het verbod om met meer dan twee mensen of personen buiten het gezin samen te komen in de openbare ruimte (het samenscholingsverbod). In het begin van de epidemie was daar een groot draagvlak voor.

Meningen over het samenscholingsverbod in het begin van de epidemie

23.38
46.87
27.99
1.76
  • Geen probleem mee
  • Geen probleem mee als het tijdelijk blijft
  • Het zou moeten kunnen als we afstand houden
  • Ik weiger

Naarmate de epidemie vordert, zien we evenwel dat dat verschuift. In de huidige fase van de epidemie zien we dat iets meer dan 40% van de bevraagden terug meer mensen wil zien waarvan de grote meerderheid met de nodige afstand. In de laatste fase van de epidemie stijgt dit percentage naar 70%.

Meningen over het samenscholingsverbod tijdens de huidige fase van de epidemie

17.67
39.63
34.47
8.23
  • Geen probleem mee
  • Geen probleem mee als het tijdelijk blijft
  • Het zou moeten kunnen als we afstand houden
  • Ik weiger

Meningen over het samenscholingsverbod tijdens de staart van de epidemie

19.1
28.87
40.72
11.31
  • Geen probleem mee
  • Geen probleem mee als het tijdelijk blijft
  • Het zou moeten kunnen als we afstand houden
  • Ik weiger

Bovendien geven mensen ook aan dat dit samenscholingsverbod niet voor iedereen even zwaar weegt. Zo stelt een bevraagde dat het voor hem/haar wel gemakkelijk is met een groot huis met een grote tuin en vraagt zich onmiddellijk af hoe de situatie is voor mensen die minder luxueus wonen, dakloos zijn, etc…

6) Social distancing lijkt here to stay

Slechts een minderheid van de bevraagden geven aan zich te verzetten tegen social distancing.

Meningen over social distancing in de huidige fase van de epidemie

24.37
71.02
4.61
  • Geen probleem mee
  • Dit is toegestaan zolang het tijdelijk is
  • Ik weiger

Sterker nog, 18% geeft aan dat social distancing behouden mag blijven in de openbare ruimte na de corona-crisis. Bij de opmerkingen gaven enkelen dit ook expliciet aan, maar wordt meteen vermeld dat dit niet verplicht mag worden.

7) Grote bereidheid voor het dragen van mondkapjes

Onze bevraging toont aan dat er heel wat bereidheid is bij de bevolking om mondkapjes te dragen in de openbare ruimte. Mensen geven wel aan dat ze willen dat de overheid de mondkapjes voorziet. In de opmerkingen verduidelijken een aantal van de bevraagden dat men zeker wil zijn van de kwaliteit en de beschermingsgraad van de mondkapjes.

Meningen over het verplicht dragen van mondkapjes in openbare ruimte in het begin van de epidemie

25.91
32.71
12.18
19.98
9.22
  • Geen probleem mee
  • Ik overweeg het als de overheid de mondkapjes voorziet
  • Geen probleem mee om het te dragen als ik me ziek voel
  • Geen probleem mee om ze verplicht te dragen indien ik me ziek voel en de overheid ze voorziet
  • Ik weiger

Meningen over het verplicht dragen van mondkapjes in openbare ruimte in de huidige fase van de epidemie

23.24
31.75
13.39
21.3
10.32
  • Geen probleem mee
  • Ik overweeg het als de overheid de mondkapjes voorziet
  • Geen probleem mee om het te dragen als ik me ziek voel
  • Geen probleem mee om ze verplicht te dragen indien ik me ziek voel en de overheid ze voorziet
  • Ik weiger

Meningen over het verplicht dragen van mondkapjes in openbare ruimte in de staart van de epidemie

18.44
25.03
14.27
23.82
18.44
  • Geen probleem mee
  • Ik overweeg het als de overheid de mondkapjes voorziet
  • Geen probleem mee om het te dragen als ik me ziek voel
  • Geen probleem mee om ze verplicht te dragen indien ik me ziek voel en de overheid ze voorziet
  • Ik weiger

Zoals de grafiek hierboven ook aantoont, is iets meer dan 20% van de bevraagden zelfs voorstander van het blijven dragen van mondkapjes in de openbare ruimte na de corona-crisis. We bevroegen evenwel niet onder welke omstandigheden men dat zou willen behouden.

8) Boetes, drones en bodycams moeten straks weer weg

De manier waarop onze overheden de maatregelen handhaven worden niet onverdeeld gesmaakt. We zien dat er een vast percentage van ongeveer 35% van de bevraagden is dat zich categoriek verzet tegen het gebruik van boetes, bodycams en drones.

Meningen over de handhavingsmaatregelen in de start van de epidemie

16.03
26.67
1.21
23.82
32.27
  • Geen enkel probleem mee
  • Geen probleem met de boetes, maar wel met de drones en de bodycams
  • Geen probleem met de drones en de bodycams, wel met de boetes
  • Drones en bodycams kunnen door de beugel als het enkel gaat om de handhaving van social distancing
  • Deze handhavingsmaatregelen zijn onder geen enkele omstandigheid toegelaten

Meningen over de handhavingsmaatregelen in de huidige fase van de epidemie

14.82
25.36
1.76
22.28
35.78
  • Geen enkel probleem mee
  • Geen probleem met de boetes, maar wel met de drones en de bodycams
  • Geen probleem met de drones en de bodycams, wel met de boetes
  • Drones en bodycams kunnen door de beugel als het enkel gaat om de handhaving van social distancing
  • Deze handhavingsmaatregelen zijn onder geen enkele omstandigheid toegelaten

Meningen over de handhavingsmaatregelen in de staart van de epidemie

12.4
13.83
10.32
28.54
34.25
  • Geen enkel probleem mee
  • Geen probleem met de boetes, maar wel met de drones en de bodycams
  • Geen probleem met de drones en de bodycams, wel met de boetes
  • Drones en bodycams kunnen door de beugel als het enkel gaat om de handhaving van social distancing
  • Deze handhavingsmaatregelen zijn onder geen enkele omstandigheid toegelaten

Tenslotte daalt ook het draagvlak voor het gebruik van deze maatregelen naarmate de epidemie vordert. In de laatste fase van de epidemie zien we dat 62% van de bevraagden het gebruik van boetes, bodycams en drones nog ziet zitten. Slechts een dikke 6% wil de boetes, drones en bodycams nog zien na de corona-crisis.

9) Heel veel empathie en solidariteit

Tenslotte merkten we veel empathie en solidariteit op in de opmerkingen op het einde van onze poll. Heel wat mensen plaatsten vraagtekens bij de impact van de maatregelen op kwetsbare groepen in onze maatschappij. Zo zegt iemand geschrokken te zijn dat de situatie van gedetineerden niet grondig bekeken werd, dat daklozencentra werden gesloten en dat mensen verplicht werden alleen te sterven. Ook de schrijnende situaties in onze woonzorgcentra komen verschillende malen aan bod. Ook wordt ontelbare keren aandacht gevraagd voor de mentale gezondheid van de bevolking.

Daarnaast waren er opmerkingen over de communicatie van de overheid en of die wel inclusief genoeg is. Zo vroeg een van de respondenten: “hoe kan men van mensen verwachten dat ze de maatregelen navolgen als ze deze niet begrijpen?”. Ook gaven respondenten aan dat mensen met een functiebeperking of een mentale beperking vaak over het hoofd worden gezien in de communicatie van de overheid.

Methodiek van de bevraging:

De Liga voor Mensenrechten heeft gepeild naar de bevindingen van 1200 mensen over de maatregelen die deel kunnen worden van de exitstrategie uit de crisis. We vroegen naar hun mening over de track and trace apps, gezondheidsapps, de verplichte quarantaine, social distancing, het samenscholingsverbod, de mondkapjes en de handhavingsmaatregelen zoals bodycams en drones.

We vroegen ons ook af of die mening veranderde in drie verschillende fases van de epidemie. We begonnen bij de piek van de crisis. De tweede fase is wanneer de daling is ingezet – wanneer er minder en minder nieuwe besmettingen zijn en er steeds meer mensen worden genezen verklaard (waarschijnlijk op dit moment dus). Bij de derde fase bevinden we ons in de staart van de epidemie wanneer het lijkt alsof het virus onder controle is maar er nog geen vaccin is en het virus dus nog kan heropflakkeren. De poll verliep gedurende 5 dagen via een campagne op Facebook en via een nieuwsbrief. Meer dan de helft van de deelnemers aan de bevraging behoort dus niet tot de eigen achterban. Dit is een breed staal van de bevolking en zijn mensen die eigenlijk niks te maken hebben met de Liga voor Mensenrechten.

Reageer

Reacties worden gemodereerd. Onaanvaardbare inhoud wordt niet gepubliceerd.

Nieuwsbrief

Lees hier onze laatste nieuwsbrief en blijf op de hoogte van alle interessante mensenrechtenweetjes.
Schrijf je in en ontvang de nieuwsbrief viermaal per jaar gratis in je mailbox.